Boek
Nederlands
Nederlandse vertaling van alle poe͏̈tische teksten die de internationaal vermaarde Duitse dichter en vertaler Paul Celan (1920-1970) in de periode 1944-1947 in het Roemeens schreef, met toelichting en nawoord.
Titel
Roemeense gedichten / Paul Celan ; vertaald en ingeleid door Jan H. Mysjkin ; nawoord door Carl De Strycker
Auteur
Paul Celan
Vertaler
Jan H. Mysjkin
Nawoord
Carl De Strycker
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Roemeens
Uitgever
Gent: Poëziecentrum, 2020
62 p.
ISBN
9789056550882 (paperback)

Besprekingen

Het is tijd voor Paul Celan

Zijn leven was vol desillusies, zijn dood zelfgekozen. In zijn vijftigste sterfjaar is het prachtige dichtwerk van Paul Celan eindelijk weer volop in het Nederlands te krijgen. Een aanwinst.

 

Tijdens de eerste lockdown belandde er een ouderwets spelletje in mijn mailbox: een kettingbrief. De verzender verzocht mij een gedicht te versturen aan mensen die ik niet kende. Ik besloot een van mijn favoriete gedichten van Paul Celan te sturen. 'Corona', toepasselijker kon haast niet. De onbekende ontvanger las de openingsregels: 'De herfst vreet zijn blad uit mijn hand: we zijn vrienden./ We kraken de tijd uit de noten en leren hem lopen:/ de tijd keert terug in de dop.' En niet veel later: 'we wisselen duistere woorden,/ we beminnen elkaar als roes en memorie'.

 

Oorspronkelijk was het gedicht gericht aan Ingeborg Bachmann, met wie Celan een waanzinnige, kortstondige liefdesrelatie had. Maar de tijd doet rare dingen met de poëzie. Wat moet de ontvanger niet hebben gedacht, toen een onbekende afzender midden…Lees verder

Duits was de moedertaal van Paul Celan én de taal van degenen die zijn ouders hadden vermoord. Toch schreef hij in die taal de schitterende gedichten waarin hij "zijn eigen waarheid"kon uitdrukken. Minder bekend is dat hij tussen 1945 en 1947, toen hij zijn geboortestad Cernauti in Bucovina (toen Roemenië) had verruild voor Boekarest, niet alleen veel in het Roemeens heeft vertaald, maar ook gedichten in de taal heeft geschreven waarin hij onderwijs had gekregen. In een leerzame inleiding laat vertaler Jan H. Mysjkin licht schijnen op deze periode, waarin Celan zijn pseudoniem koos en o.m. contact had met surrealistische kringen in Boekarest. Opmerkelijk is dat de jaren direct na de oorlog voor Paul Antschel relatief gelukkige jaren waren en "zijn oorlogswonden bleken te zijn geheeld". Die zijn dan blijkbaar later weer, in alle hevigheid, opengereten. De vertaler volgt de thesis van Celans vriend Petre Solomon dat de dichter in Boekarest zijn eigen ritme heeft gevonden en zich bevrijd…Lees verder
Paul Celan, ps. van Paul Antschel (1920-1970), was een dichter en vertaler wiens originele werk, vooral in het Duits verschenen, nog steeds aan belang wint. Er verschenen al heel wat vertalingen en studies. Deze publicatie richt zich op zijn Roemeense gedichten, geschreven direct na WO II, in de Nederlandse omzetting van Jan H. Mysjkin, die tevens de inleiding verzorgde. Het gaat om acht door het Surrealisme beïnvloede verzen, acht prozagedichten en twee pagina’s met een vraag- en antwoordspel dat Celan om en om met zijn vriend Petre Solomon hield. Eén voorbeeld van de laatste categorie: 'Wat is de laatste avond voor het vertrek / Het trieste ontwaken na een nacht zonder sterrenbeelden'. Van al deze teksten is alleen de Nederlandse versie opgenomen. Een uitgebreid verhelderend nawoord van Carl De Strycker en een korte verantwoording sluiten de uitgave af. Hoewel die beperkt van omvang is, blijkt de waarde onevenredig hoog: natuurlijk door Celans tot nu toe minder bekende maar belangri…Lees verder

Over Paul Celan

Paul Celan (Cernauti, nu Tsjernivtsi in Oekraïne, 23 november 1920 - Parijs, rond 20 april 1970) was een Duitstalige dichter. Paul Celan was het meest gebruikte pseudoniem van Paul Antschel (een anagram van zijn Roemeense achternaam Ancel).

Biografie

Paul Celan werd geboren in Roemenië als enig kind van Duitstalige joodse ouders. Hij leefde ook in Oostenrijk en lange tijd in Frankrijk. Zijn ouders werden door de nazi's vermoord, hijzelf ontsnapte in een werkkamp ternauwernood aan de dood. In 1950 trouwde hij met Gisèle Lestrange, met wie hij twee kinderen kreeg, François en Eric; François overleed kort na de geboorte. In 1970 maakte Celan een einde aan zijn leven.

Betekenis

Celan schreef in het Duits, zijn moedertaal. Door gedichten in deze taal te schrijven herdacht hij zijn moeder (zie gedicht Wolfsbohne). Naast zijn werk als dichter bezorgde hij de Duitse literatuur o…Lees verder op Wikipedia