Boek
Nederlands

SS Proleterka : roman

Fleur Jaeggy (auteur), Frans Denissen (vertaler)
Een 15-jarig meisje, vervreemd van haar oude vader, maakt met hem een cruise in de hoop op toenadering, maar de afstand blijkt moeilijk te overbruggen.
Onderwerp
Ouder-kindrelatie
Titel
SS Proleterka : roman
Auteur
Fleur Jaeggy
Vertaler
Frans Denissen
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Italiaans
Oorspr. titel
Proleterka
Uitgever
[Amsterdam]: Koppernik, © 2019
103 p.
ISBN
9789492313645 (paperback)

Besprekingen

Een hart van onbreekbaar kristal

Fictie. Van de bij ons nagenoeg onbekende Zwitserse schrijfster Fleur Jaeggy heeft uitgeverij Koppernik twee boeken uit het Italiaans vertaald. Het best te lezen gezeten op een oude, harde stoel zonder leuning, met gerechte rug en het zonlicht volledig geweerd.

Fleur Jaeggy (1940) wil niet behagen. Ze schrijft zoals haar personages kijken. Ogen zijn 'koud', 'ijskoud' of 'winters', 'dood' of 'gesloten'. Blikken zijn 'afstandelijk', 'onverbiddelijk' of 'zonder hoop'. Ze houdt je op alle mogelijke manieren op afstand. En tegelijk laat ze je niet los.

In SS Proleterka, een compacte roman uit 2001, is die afstand ogenblikkelijk voelbaar. Een naamloze vrouw verlangt er plots naar de as van haar vader te bezitten. Om zijn dood heeft ze indertijd niet gerouwd - 'Ik nam deel aan de uitvaart. Meer niet'. Ze zijn nooit close geweest, hoewel ze ooit hebben geprobeerd toenadering te zoeken, op een veertiendaagse cruise. Vijftien was ze toen. Na veertien dagen waren ze even ver van elkaar verwijderd.

De vrouw denkt terug aan haar vader en haar familie. Ze noemt zichzelf soms 'ik', maar vaker 'Johannes' dochter', 'jij' of 'zij'. Haar vader, 'mijn wettige eigenaar', raakt zijn fortuin en zijn vrouw kwijt, het meisje wordt opgevoed door haar…Lees verder

SS Proleterka

Eerste zin. Er zijn vele jaren voorbijgegaan en vanmorgen bekruipt me plotseling een verlangen: ik zou de as van mijn vader willen.

Ze heeft haar vader Johannes amper gekend. Het enige wat ze van hem nog heeft, is een spijker die ze vlak voor de crematie stiekem in zijn jaszak had gestoken en die ongeschonden de vlammen heeft overleefd. Dat, en de herinnering aan een cruise – op de SS Proleterka – die ze in haar tienerjaren ooit samen hadden ondernomen. Lange dagen op zee, hitsige nachten in kajuiten met wellustige matrozen, meer niet. ‘Liefdevol’ is niet het woord dat ze gebruikt wanneer ze het over haar familie heeft: haar vader noemt ze haar wettelijke eigenaar, haar moeder een meesteres, haar ooms haar rechters en haar huis een vergeetkamer. Ze heeft zich nooit ergens thuis gevoeld en misschien is daar wel een reden voor.

Fleur Jaeggy is een Zwitserse die in het Italiaans schrijft en Susan Sontag tot haar fans mocht rekenen. In 1989 publiceerde ze haar beroemdste roman, De gelukzalige jaren van tucht . Jaeggy is de koningin van de ontwrichtende zinnen. ‘Inzicht is de eni…Lees verder

De ik-persoon is een vijftienjarig meisje dat met haar vader Johannes tijdens de paasvakantie een reis van twee weken maakt naar Griekenland op het cruiseschip Proleterka. Een vechtscheiding is ervoor verantwoordelijk dat zij totaal van hem is vervreemd en de cruise zou een ideale gelegenheid moeten zijn om de band aan te halen. Doch, het sleutelwoord van de roman is ongetwijfeld ‘afstand’, vervreemding. Zij spreekt over haar vader als ‘Johannes’ en vaak over zichzelf als de ‘dochter van Johannes’, ‘het meisje’. De relatie met haar moeder was al even verhard: enkel een nagelaten piano en wat juwelen doen haar nog denken aan ‘de vrouw van Johannes’, zoals ze haar moeder noemt. Johannes was ooit een gevierd en welgesteld zakenman, thans is hij oud en totaal verarmd en kan nog enkel rekenen op medelijden van zijn omgeving. Aan boord van het schip praten ze amper met elkaar en het meisje doodt de tijd met vluchtige seksuele avontuurtjes met de bemanning. Zij is niet enkel van haar vader, …Lees verder

Over Fleur Jaeggy

Fleur Jaeggy (Zürich, 31 juli 1940) is een Italiaanstalige Zwitserse auteur.

Leven

Jaeggy werd drietalig opgevoed in Zürich (Frans, Duits, Italiaans) en liep school in verschillende meisjespensionaten. Na een korte modellencarrière in New York verhuisde ze in de jaren zestig naar Rome. Daar knoopte ze een levenslange vriendschap aan met de Oostenrijkse schrijfster Ingeborg Bachmann. Ook ontmoette ze er Thomas Bernhard en Roberto Calasso, met wie ze in 1968 trouwde en in Milaan ging wonen. Dat jaar bracht ze ook haar eerste roman uit, bij uitgeverij Adelphi waar haar echtgenoot werkte. Het succes kwam met de publicatie in 1989 van I beati anni del castigo, dat de premio Bagutta won. Haar romans en verhalen zouden vanaf dan regelmatig worden bekroond met hoge literaire onderscheidingen van Italië.

Naast het schrijven van romans en verhalen, vertaalde Jaeggy werk van Marcel Sc…Lees verder op Wikipedia